Jun

10

Zasady budżetowe

Filed Under Finanse | Leave a Comment

ZASADY BUDŻETOWE
Postulaty reprezentantów nauki i praktyki są kierowane pod adresem ustawodawcy. Stosowanie tych zasad w praktyce ma doprowadzić do tego, aby budżet i plany finansowe podmiotów publicznych były tak skonstruowane, aby były dobrym instrumentem realizacji funkcji i zadań państwa.
Grupa zasad budżetowych
I. Zasady główne (dotyczące treści budżetu)
1.Zasady jedności budżetu:
- jedność formalna
- materialna
FORMALNA- zgodnie z nią wszystkie dochody i wydatki państwa powinny być ujęte w jednym akcie prawnym, powinien istnieć tylko jeden scentralizowany fundusz, na którym będą gromadzone wpływy i dokonywane wydatki. Daje to łatwą podstawę kontroli budżetu przez parlament
Odstępstwa od tej zasady:
- istnienie 2 budżetów:
a) inwestycyjnego
b) bieżącego
(W Polsce jest 1 budżet.)
- istnienie funduszy celowych (parabudżetowych)- istnieje w Polsce
- niektórzy uważają, że odstępstwem od zasady jest istnienie odrębnych od budżetu państwa budżetów samorządowych- nie jest to podejście właściwe
MATERIALNA- wszystkie dochody budżetu powinny być przeznaczone na ogół wydatków, powinien wystąpić brak powiązania pomiędzy źródłem dochodów a kierunkiem ich wydatkowania.
Odstępstwa od tej zasady:
- istnienie funduszy celowych
- dochody z tytułu wydania koncesji na sprzedaż napoi alkoholowych muszą być przeznaczone na zadania z zakresu szeroko rozumianej profilaktyki antyalkoholowej
- środki z budżetu UE mogą być przeznaczone tylko na zadania, na które zostały przekazane
- dotacje celowe z budżetu państwa dla Jednostki Samorządu Terytorialnego
Celowe wiązanie dochodów z wydatkami mogłoby spowodować brak środków na niektóre wydatki przy ich jednoczesnym niedoborze na inne,
2 Zasada powszechności (zupełności budżetowej)
Podmioty gospodarki budżetowej (zarówno państwowej jak i sam.) mogą być powiązane z właściwym budżetem w dwojaki sposób:
1) Metoda BRUTTO (finansowania bezpośredniego)
Jest stosowana w przypadku tych podmiotów, które świadczą swoje usługi nieodpłatnie. Wydatki tych podmiotów są więc wydatkami właściwego budżetu a ewentualnie osiągane przez nie dochody są odprowadzone na rachunek budżetu a więc są dochodami budżetu. W ten sposobów powiązane z budżetem są jednostki budżetowe.
2) Metoda NETTO (finansowania pośredniego)
Ma zastosowanie wtedy, gdy podmioty gospodarki budżetowej pobierają przynajmniej częściowe opłaty za świadczone usługi. Polega na tym, że we właściwym budżecie ujmuje się tylko wynik działalności takiego podmiotu (albo deficyt albo nadwyżka). W ten sposób jest stosowany w zakładach budżetowych, w gosp. pomocniczych jednostek budżetowych.
Od 01.01.2005 rozwiązanie to dotyczy także rachunku dochodów własnych Państwowych Jednostek Budżetowych (czasami także samorządowych)
3.Zasada równoważenia dochodów z wydatkami.
Budżety powinny być planowane i wykonywane jako zrównoważone. W praktyce ta zasada ma niewielkie znaczenie. Wykształciły się nawet teorie dotyczące równowagi budżetu:
- klasyczna XIX/XX wiek (zakłada równowagę)
- za czasów Keinsa wykształciła się teoria systematycznego deficytu budżetowego, był on pożądanym, stymulującym popyt w gospodarce
- w połowie XX wieku wykształciła się teoria deficytu (budżetu) cyklicznego. Deficyt jest dopuszczalny pod warunkiem, że lata z deficytem będą się przeplatały z latami, w których osiąga się nadwyżkę budżetową
- w 2 połowie XX wieku powstała teoria impasu- deficyt jest dopuszczalny pod pewnymi warunkami i w pewnych granicach np. w krajach UE deficyt budżetowy nie powinien przekroczyć 3% PKB.
4 Zasada jednoroczności budżetu.
Budżet jest uchwalany na okres 1 roku, podejmowane są jednak próby wydłużenia tego okresu np. w Polsce w 2005 roku Min. Fin. zaproponował położenie większego nacisku na wieloletnie planowanie finansowe. Rok budżetowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym (Wlk. Brytania- od 01.04). Roczność planowania ma zapewnić realność planowania, ma też ułatwić wskazanie osób odpowiedzialnych za ewentualne nieprawidłowości.
Wadą jest to, że rok budżetowy jest zbyt krótki dla zrównoważenia budżetu i nie pokrywa się z cyklem koniunkturalnym.


Comments

You must be logged in to post a comment.